Quy định mới về việc hình ảnh và video từ AI bắt buộc gắn nhãn

Quy định mới về hình ảnh và video AI bắt buộc gắn nhãn

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng “thần thánh”, hình ảnh và video do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra không còn là chuyện trên phim nữa, mà xuất hiện hàng ngày trên mạng xã hội, truyền thông và các nền tảng giải trí. Những nội dung này đôi khi chân thực tới mức khó phân biệt thật hay giả, tiềm ẩn rủi ro sai lệch thông tin, xâm phạm danh dự, quyền cá nhân và thậm chí thao túng nhận thức bằng nội dung AI giả mạo. Để hạn chế “vùng xám” này và tăng tính minh bạch, hệ thống pháp luật tại Việt Nam đã chính thức quy định yêu cầu gắn nhãn nhận biết cho hình ảnh và video do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa – một bước tiến lớn trong quản lý nội dung số.

Luật Trí tuệ nhân tạo được Quốc hội thông qua ngày 10.12.2025 và có hiệu lực từ 1.3.2026, là khung pháp lý điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan đến AI tại Việt Nam, bao gồm nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo. Luật áp dụng cho mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân trong nước cũng như nước ngoài khi tham gia hoạt động liên quan đến AI trên lãnh thổ Việt Nam, qua đó đặt ra nghĩa vụ tuân thủ rõ ràng đối với tất cả chủ thể có liên quan.

Nội dung chính

1. Sản phẩm tạo ra bằng AI phải được gắn nhãn nhận biết

Theo Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 – một văn bản pháp lý toàn diện về nghiên cứu, phát triển và sử dụng AI – âm thanh, hình ảnh và video do hệ thống AI tạo ra hoặc chỉnh sửa để mô phỏng người thật hoặc sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết nhằm phân biệt với nội dung thật. Với các sản phẩm thuộc lĩnh vực điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo nội dung, việc gắn nhãn nhận biết nội dung do AI tạo ra phải được thực hiện theo cách phù hợp với đặc thù của tác phẩm, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến quá trình hiển thị, trình chiếu, biểu diễn hay trải nghiệm thưởng thức của khán giả.

Sản phẩm tạo ra bằng AI phải được gắn nhãn nhận biết

Điều này không chỉ áp dụng cho nội dung mang tính giải trí, thương mại mà còn cả các trường hợp AI chỉnh sửa nội dung hiện có, nhằm tăng tính minh bạch với người dùng, giúp họ biết rõ nguồn gốc và bản chất của sản phẩm số.

Mục tiêu chính của quy định này là ngăn chặn sai sự thật, hạn chế “deepfake” lan truyền gây nhầm lẫn, bảo vệ quyền con người, danh dự, và trật tự xã hội trên nền tảng số. Khi người dùng rõ ràng biết nội dung do AI tạo, quyền được tiếp nhận thông tin trung thực được bảo đảm hơn.

Sản phẩm tạo ra bằng AI có bắt buộc phải gắn nhãn nhận biết không?

Theo Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, âm thanh, hình ảnh và video do hệ thống AI tạo ra hoặc chỉnh sửa để mô phỏng người thật hoặc sự kiện thực tế bắt buộc phải được gắn nhãn dễ nhận biết. Quy định này nhằm tăng tính minh bạch, ngăn chặn thông tin sai sự thật và hạn chế sự lan truyền của deepfake gây nhầm lẫn trên nền tảng số.

2. Làm sao để gắn nhãn đúng cách?

Luật không chỉ nói chung chung “phải gắn”, mà còn yêu cầu việc gắn nhãn phải rõ ràng và dễ nhận biết, kể cả ở dạng machine-readable (dễ nhận diện bằng máy) theo quy định của Chính phủ. Điều này đồng nghĩa với việc các nền tảng, dịch vụ, người tạo nội dung phải đảm bảo rằng nhãn AI không bị “ẩn”, khó thấy hay gây nhầm lẫn với nội dung thật.

Riêng với các sản phẩm nghệ thuật như phim ảnh, quảng cáo, việc gắn nhãn vẫn phải đảm bảo không cản trở trải nghiệm người xem, nhưng vẫn thể hiện rõ ràng là sản phẩm AI.

Làm sao để gắn nhãn đúng cách?

3. Trách nhiệm pháp lý nếu không gắn nhãn là gì?

Việc không thực hiện nghĩa vụ gắn nhãn nhận biết đối với hình ảnh, video hoặc âm thanh do AI tạo ra không chỉ là vi phạm về mặt kỹ thuật, mà còn là hành vi vi phạm nghĩa vụ minh bạch thông tin theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo. Tùy vào tính chất, mức độ và hậu quả thực tế, chủ thể vi phạm có thể phải chịu nhiều tầng trách nhiệm khác nhau.

Trước hết là xử phạt vi phạm hành chính. Trường hợp cá nhân hoặc tổ chức không gắn nhãn theo quy định, hoặc gắn nhãn không rõ ràng, gây hiểu nhầm cho người tiếp nhận, có thể bị xử phạt tiền, buộc cải chính thông tin, buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn nếu vi phạm mang tính hệ thống.

Thứ hai là trách nhiệm dân sự. Nếu nội dung AI không được gắn nhãn gây thiệt hại cho tổ chức hoặc cá nhân khác, ví dụ làm ảnh hưởng danh dự, uy tín, hình ảnh hoặc gây tổn thất tài chính, người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự. Mức bồi thường sẽ căn cứ vào thiệt hại thực tế phát sinh và mức độ lỗi.

Trách nhiệm pháp lý nếu không gắn nhãn

Nghiêm trọng hơn, trong trường hợp nội dung AI bị sử dụng để giả mạo, bịa đặt, lừa đảo, xuyên tạc thông tin hoặc gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội, cá nhân liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự, chẳng hạn như tội làm nhục người khác, vu khống, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Nói cách khác, việc không gắn nhãn không tự động đồng nghĩa với xử lý hình sự, nhưng nếu hành vi này đi kèm với mục đích gian dối hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng, rủi ro pháp lý là hoàn toàn có thể xảy ra. Vì vậy, nghĩa vụ gắn nhãn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là cơ chế bảo vệ minh bạch và giảm thiểu trách nhiệm pháp lý cho chính người tạo nội dung.

4. Tác động với người sáng tạo nội dung và nền tảng?

Việc gắn nhãn nội dung do AI tạo ra không đơn thuần là để đáp ứng yêu cầu pháp luật, mà còn là một bước tiến trong quá trình chuẩn hóa môi trường nội dung số. Khi người xem được thông báo rõ ràng về nguồn gốc của hình ảnh, video hoặc âm thanh, tính minh bạch được nâng cao và niềm tin đối với người sáng tạo cũng được củng cố.

Bên cạnh đó, dấu hiệu nhận biết AI còn giúp các nền tảng công nghệ và hệ thống thuật toán phân loại nội dung chính xác hơn, từ đó hạn chế nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch, deepfake hoặc nội dung bị thao túng. Về lâu dài, đây không chỉ là cơ chế kiểm soát rủi ro, mà còn là nền tảng để xây dựng một hệ sinh thái số an toàn, có trách nhiệm và bền vững.

Tác động với người sáng tạo nội dung và nền tảng

5. Câu hỏi thường gặp về quy định gắn nhãn nội dung AI

Quy định bắt buộc gắn nhãn nội dung AI có hiệu lực từ khi nào?

Theo Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, quy định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/03/2026. Mọi hình ảnh, video, âm thanh do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa mô phỏng người thật/sự kiện thực tế đều phải gắn nhãn nhận biết.

Những loại nội dung AI nào bắt buộc phải gắn nhãn?

Quy định áp dụng cho âm thanh, hình ảnh và video do hệ thống AI tạo ra hoặc chỉnh sửa để mô phỏng người thật hoặc sự kiện thực tế. Điều này bao gồm cả các sản phẩm nghệ thuật, điện ảnh, quảng cáo và nội dung trên mạng xã hội.

Việc gắn nhãn nội dung AI như thế nào là đúng cách?

Nhãn phải rõ ràng, dễ nhận biết và có định dạng máy có thể đọc được (machine-readable). Đối với các tác phẩm nghệ thuật, việc gắn nhãn cần thực hiện phù hợp với đặc thù tác phẩm, đảm bảo không cản trở trải nghiệm thưởng thức của khán giả nhưng vẫn thể hiện rõ nguồn gốc AI.

Không gắn nhãn cho nội dung AI có bị vi phạm pháp luật không?

Có. Việc không gắn nhãn là hành vi vi phạm nghĩa vụ minh bạch theo Luật Trí tuệ nhân tạo. Tùy mức độ, chủ thể vi phạm có thể bị xử phạt hành chính (phạt tiền, buộc gỡ bỏ nội dung), chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại) hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng như lừa đảo, vu khống.

Mục tiêu của việc bắt buộc gắn nhãn AI là gì?

Mục tiêu chính là tăng tính minh bạch, ngăn chặn thông tin sai sự thật, hạn chế sự lan truyền của deepfake gây nhầm lẫn, bảo vệ quyền con người, danh dự cá nhân và duy trì trật tự an toàn trên không gian mạng.

Quy định gắn nhãn cho hình ảnh, video do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa không phải chỉ là một thủ tục hành chính, mà là một phần trong chiến lược quản lý nội dung số, bảo vệ quyền con người và giữ vững môi trường thông tin lành mạnh. Người sáng tạo và các nền tảng phải cập nhật đúng để tránh rủi ro pháp lý và xây dựng niềm tin với khán giả.

Có thể bạn đang cần một giải pháp bài bản hơn

Thiết kế Website hiệu quả không chỉ nằm ở giao diện hay SEO, mà còn ở khả năng ứng dụng AI để xây dựng hình ảnh đúng concept, đúng thời điểm và đúng mục tiêu kinh doanh. Khi được triển khai đúng cách, AI giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian sản xuất nội dung, tối ưu chi phí và chủ động hơn trong các chiến dịch truyền thông.

Nếu bạn quan tâm đến giải pháp tạo hình ảnh sản phẩm bằng AI một cách chuyên nghiệp và phù hợp quy định, có thể tham khảo Dịch vụ tạo ảnh bằng AI chuyên nghiệp

TBAY sẵn sàng trao đổi và đề xuất hướng triển khai phù hợp cho từng nhu cầu cụ thể.

Liên hệ TBAY để được tư vấn trực tiếp: